Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας https://expressingmyself.gr Expressing MySelf Institute Thu, 25 Jun 2026 11:52:37 +0000 el hourly 1 https://wordpress.org/?v=5.4.19 https://expressingmyself.gr/wp-content/uploads/2019/05/favicon.png Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας https://expressingmyself.gr 32 32 ΔΩΡΟ – 50 ερωτήσεις για γράψιμο στο ημερολόγιο το καλοκαίρι! https://expressingmyself.gr/%ce%b4%cf%89%cf%81%ce%bf-50-%ce%b5%cf%81%cf%89%cf%84%ce%ae%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%ce%b3%cf%81%ce%ac%cf%88%ce%b9%ce%bc%ce%bf-%cf%83%cf%84%ce%bf-%ce%b7%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%bf/ https://expressingmyself.gr/%ce%b4%cf%89%cf%81%ce%bf-50-%ce%b5%cf%81%cf%89%cf%84%ce%ae%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%ce%b3%cf%81%ce%ac%cf%88%ce%b9%ce%bc%ce%bf-%cf%83%cf%84%ce%bf-%ce%b7%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%bf/#respond Sun, 21 Jun 2026 14:30:30 +0000 https://expressingmyself.gr/?p=4449 Στο Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης και Θεραπείας ετοιμάσαμε ένα μικρό εργαλείο για το καλοκαίρι: 50 ερωτήσεις αναστοχασμού για να γράψετε στο ημερολόγιό σας. Μπορείτε να κατεβάσετε το αρχείο παρακάτω δωρεάν και να έχετε μαζί σας τις ερωτήσεις όπου κι αν βρεθείτε. Ο σκοπός είναι να γίνουν η αφορμή για να διερευνήσετε και να συνδεθείτε με όσα […]

The post ΔΩΡΟ – 50 ερωτήσεις για γράψιμο στο ημερολόγιο το καλοκαίρι! appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> Στο Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης και Θεραπείας ετοιμάσαμε ένα μικρό εργαλείο για το καλοκαίρι: 50 ερωτήσεις αναστοχασμού για να γράψετε στο ημερολόγιό σας.

Μπορείτε να κατεβάσετε το αρχείο παρακάτω δωρεάν και να έχετε μαζί σας τις ερωτήσεις όπου κι αν βρεθείτε. Ο σκοπός είναι να γίνουν η αφορμή για να διερευνήσετε και να συνδεθείτε με όσα βιώνετε αυτές τις μέρες.

Ερωτήσεις για γράψιμο στο ημερολόγιο το καλοκαίρι

The post ΔΩΡΟ – 50 ερωτήσεις για γράψιμο στο ημερολόγιο το καλοκαίρι! appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> https://expressingmyself.gr/%ce%b4%cf%89%cf%81%ce%bf-50-%ce%b5%cf%81%cf%89%cf%84%ce%ae%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%ce%b3%cf%81%ce%ac%cf%88%ce%b9%ce%bc%ce%bf-%cf%83%cf%84%ce%bf-%ce%b7%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%bf/feed/ 0 «Το πένθος μας μεταμορφώνει»: Ο Νικ Κέιβ για την απώλεια και την αγάπη https://expressingmyself.gr/%cf%84%ce%bf-%cf%80%ce%ad%ce%bd%ce%b8%ce%bf%cf%82-%ce%bc%ce%b1%cf%82-%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%b1%ce%bc%ce%bf%cf%81%cf%86%cf%8e%ce%bd%ce%b5%ce%b9-%ce%bf-%ce%bd%ce%b9%ce%ba-%ce%ba%ce%ad%ce%b9/ https://expressingmyself.gr/%cf%84%ce%bf-%cf%80%ce%ad%ce%bd%ce%b8%ce%bf%cf%82-%ce%bc%ce%b1%cf%82-%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%b1%ce%bc%ce%bf%cf%81%cf%86%cf%8e%ce%bd%ce%b5%ce%b9-%ce%bf-%ce%bd%ce%b9%ce%ba-%ce%ba%ce%ad%ce%b9/#respond Fri, 20 Mar 2026 09:17:58 +0000 https://expressingmyself.gr/?p=4133 Από τη Δήμητρα Διδαγγέλου, Ψυχολόγο, MSc, Ειδίκευση στη Θεραπευτική Γραφή   So keep your candles burning And make her journey bright and pure That she will keep returning Always and evermore Nick Cave, Into my Arms Όταν ένας άνθρωπος που έχει χάσει τους δυο γιους του μιλά ανοιχτά για τον βαθύ πόνο της απώλειας αλλά και την […]

The post «Το πένθος μας μεταμορφώνει»: Ο Νικ Κέιβ για την απώλεια και την αγάπη appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> Από τη Δήμητρα Διδαγγέλου, Ψυχολόγο, MSc, Ειδίκευση στη Θεραπευτική Γραφή

 

So keep your candles burning
And make her journey bright and pure
That she will keep returning
Always and evermore

Nick Cave, Into my Arms

Όταν ένας άνθρωπος που έχει χάσει τους δυο γιους του μιλά ανοιχτά για τον βαθύ πόνο της απώλειας αλλά και την αναγέννηση μέσα από αυτόν, την πίστη και την εμπιστοσύνη στην πορεία της ζωής και όταν μάλιστα αυτός ο άνθρωπος είναι ο Νικ Κέιβ, τα λόγια του δεν μπορούν παρά να ηχούν παρηγορητικά, κατευναστικά απέναντι στα υπαρξιακά άγχη – αυτό που άλλωστε κάνει η μουσική και οι στίχοι του για χιλιάδες κόσμο εδώ και δεκαετίες.

Ο Κέιβ με το γνώριμο μαύρο του κοστούμι και τη γραβάτα, βυθισμένος στην αναπαυτική πολυθρόνα στη σκηνή του πολιτιστικού χώρου Bozar στις Βρυξέλλες απέναντι από τον Seán O’Hagan αυτή τη φορά δεν τραγουδά όπως τον έχουμε συνηθίσει. Απαντά στις ερωτήσεις που του απευθύνει ο δημοσιογράφος με την ιδιαίτερη ιρλανδική προφορά του – που δεν άφησε ασχολίαστη ο Κέιβ – και συνομιλούν πάνω στα θέματα που περιέχει το αυτοβιογραφικό βιβλίο που συνέγραψαν με τίτλο Πίστη, Ελπίδα και Πόνος*.

Το βιβλίο ξεδιπλώνεται μπροστά μας με τον ζωντανό, ευγενικό, προφορικό λόγο του. Η παρουσία του αποπνέει σεβασμό και ήρεμη δύναμη καθώς μοιράζεται ανοιχτά τόσο σοβαρά θέματα καταφέρνοντας να μην βαρύνει την ατμόσφαιρα. Το χιούμορ πολλές φορές παρόν ως άμυνα και αντίβαρο.

Παρ’ όλο που αυτή τη φορά ο Κέιβ δεν μπορεί να γεμίσει τη σκηνή με τις συνήθεις απόκοσμες κινήσεις του αγκαλιά με το μικρόφωνό του, η μελαγχολική μουσικότητά του είναι διάχυτη στην ψηλοτάβανη αίθουσα. Στο βάθος της σκηνής δεσπόζει ένα υπερμέγεθες εκλησιαστικό όργανο και νομίζεις ότι από στιγμή σε στιγμή θ’ αρχίσει να συνοδεύει τη συγκροτημένη σκέψη του που φτάνει μελωδική στ’ αυτιά των θαυμαστών.

Θα ξεκινήσω από το τέλος της βραδιάς, με την τελευταία φράση του η οποία δίνει και το στίγμα της όλης διάθεσής του:

«Αν θέλετε να πείτε κάτι σε κάποιον που αγαπάτε πείτε το τώρα.»

Απάντηση στην τελευταία ερώτηση που του έκανε μια νεαρή κοπέλα από το κοινό και έφερε τους πάντες σε αμηχανία εκτός από τον ενδιαφερόμενο: «Κύριε Κέιβ, μετανιώνετε για κάτι που δεν είπατε ποτέ στους γιους σας και και που θα μπορούσε να τους έχει αλλάξει τη ζωή;» Κάποιος άλλος στη θέση του ίσως να επέλεγε να μην απαντήσει, όμως εκείνος το έκανε με τη φυσικότητα που απάντησε και στην ερώτηση αν οι βελγικές μπύρες είναι οι καλύτερες στον κόσμο (δεν τόλμησε να πει όχι φυσικά).

Αναρωτιέμαι ποιο να ήταν το κίνητρο της κοπέλας γι’ αυτήν την αμήχανη ερώτηση. Η νεαρή ηλικία της δικαιολογεί άραγε την έλλειψη ενσυναίσθησης απέναντι σ’ ένα τόσο ευαίσθητο θέμα; Ή μήπως και ο Κέιβ με όλη την προηγούμενη στάση του έδωσε ένα σήμα ότι μπορούσε ν’ αντέξει τέτοιου είδους ερωτήσεις;

Πράγματι, μ’ αυτήν την εντύπωση έφυγα εκείνη τη βραδιά, έχοντας την αίσθηση ότι ο Κέιβ μιλά πλέον από μια θέση αποδοχής των όσων έχουν γίνει στη ζωή του, από τα πιο μεγαλειώδη μέχρι τα πιο τραγικά γεγονότα της ζωής του.

ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΙΔΙΟ, «ΣΤΟ ΠΕΝΘΟΣ ΧΑΝΟΥΜΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΜΑΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΒΡΙΣΚΟΥΜΕ. ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΝΟΜΑΣΤΕ. ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ.»

Εκείνος καθώς το έχει κάνει αυτό το ταξίδι περισσότερες από μία φορές φαίνεται πως μιλά από την όχθη όσων έχουν καταφέρει να μάθουν κάτι από αυτό.

Άραγε τι είναι εκείνο που μας κάνει να θέλουμε να ξέρουμε τις απόψεις του για τη ζωή, το θάνατο, τον πόνο, την πίστη και να τρέχουμε να τον δούμε σε μια δίωρη εκδήλωση (τα εισιτήρια είχαν εξαντληθεί μέσα στα οκτώ πρώτα λεπτά) και να διαβάζουμε το ογκώδες βιβλίο με τις εξομολογήσεις του;

Η ζωή του Νικ Κέιβ χαρακτηρίζεται από μεγάλες αντιθέσεις και υπερβολικά στοιχεία και αυτό πάντα προσελκύει το ενδιαφέρον του μέσου ανθρώπου. Εκείνο, όμως, που κατά τη γνώμη μου έχει μια ξεχωριστή αξία είναι το γεγονός ότι μίλησε ανοιχτά για τις απώλειες που βίωσε τα τελευταία χρόνια, έχοντας χάσει δυο γιους σε διάστημα επτά χρόνων. Πρόκειται για τον πόνο της απώλειας αγαπημένου προσώπου και δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην τον αφορά.

Σύμφωνα με την ψυχολόγο Elisabeth Kubler Ross, υπάρχουν πέντε στάδια από τα οποία διέρχεται κανείς όταν βρίσκεται αντιμέτωπος με το πένθος. Το πρώτο είναι της άρνησης, το δεύτερο του θυμού, το τρίτο της διαπραγμάτευσης, το τέταρτο της θλίψης ή κατάθλιψης και στο πέμπτο στάδιο έρχεται η αποδοχή. Δεν είναι πάντοτε ξεκάθαρο σε ποιο στάδιο βρίσκεται κάποιο άτομο κάθε φορά και πολλές φορές αυτά αλληλεπικαλύπτονται.

Ο Κέιβ δίνει την εντύπωση ενός ανθρώπου που βρίσκεται στο στάδιο της αποδοχής, τουλάχιστον όσον αφορά στη δημόσια εικόνα του, γιατί κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τι γίνεται μέσα του όταν κατεβαίνει από τη σκηνή.

Σε κάθε περίπτωση, μόνο όταν έναν άτομο βρεθεί σ’ αυτό το στάδιο μπορεί να μιλά για το αγαπημένο πρόσωπο που έχασε χωρίς να κλαίει με λυγμούς, οι αναφορές γίνονται με ηρεμία και ίσως γαλήνη. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι δεν του/της λείπει, απλά ο πόνος δεν είναι σαρωτικός, πλησιάζει περισσότερο στη νοσταλγία.

Για τον Κέιβ το πένθος συνυπάρχει με την αγάπη. Η αγάπη είναι τόσο όμορφη και γι’ αυτό πονά η απώλεια. Ο ίδιος ανέφερε εκείνη τη βραδιά:

«Στο τέλος το πένθος είναι πένθος, πονάει, όμως ένιωθα ότι ήμουν μέρος της ανθρωπότητας, όπως ένας οποιοσδήποτε άνθρωπος που έχει χάσει αγαπημένο του πρόσωπο. Ο θάνατος είναι κάτι καθημερινό, συμβαίνει συνέχεια, πρέπει να μπορούμε να προχωράμε. Ήθελα να το συζητήσω, να μιλήσω γι’ αυτό. Το να είσαι ευάλωτος σημαίνει να είσαι ανοιχτός στον κόσμο, είναι μια θέση δύναμης.»

Και είναι ακριβώς αυτό που λέμε οι ψυχολόγοι στην περίπτωση της απώλειας και του πένθους, πως το θέμα δεν είναι να ξεχάσεις ό,τι θρηνείς ή να σβήσεις τον πόνο, αυτό δυστυχώς δεν γίνεται. Το ζητούμενο είναι να μπορέσεις να προχωρήσεις τη ζωή σου παρά την απώλεια.

Αυτό μπορεί να γίνει με διαφορετικούς τρόπους για τον καθένα. Ο Κέιβ μοιράζεται συχνά ότι βρήκε το καταφύγιό του στην πίστη και στη θρησκεία, λέγοντας χαρακτηριστικά εκείνη τη βραδιά πως «οι άνθρωποι που πενθούν νιώθουν ότι υπάρχει κάτι άλλο πέρα από τη ζωή. Μέχρι τότε δεν φανταζομουν ότι υπήρχε κάτι πιο σημαντικό από την τέχνη».

Σε ερώτηση για το αν υπάρχουν πράγματα για τα οποία μετανιώνει απάντησε: «Αν με ρωτούσατε παλιότερα θα έλεγα δεν έχω. Καθώς μεγαλώνεις όμως έχεις. Μετανιώνω για τον χρόνο που έχασα με τις ενέσεις ηρωίνης. Είναι θέμα ηθικό το πώς χρησιμοποιούμε τη ζωή μας».

Όσον αφορά στην τέχνη και το μύθο ότι χρειάζεται να υποφέρεις για να δημιουργήσεις, δεν συμφώνησε. «Μπορείς να δημιουργήσεις και από χαρά. Δεν μου αρέσει να πρέπει να υποφέρεις για να δημιουργήσεις. Είναι λάθος αυτή η αντίληψη.»

Μίλησε επίσης για το ρόλο του θυμού που είναι εμφανής στη μουσική του, λέγοντας ότι είναι κάτι που τον κινητοποιεί.

Ένας νεαρός από το κοινό τον ρώτησε αν έχει κάποια συμβουλή για όποιον προσπαθεί να βρει την προσωπικότητά του μέσα από τα social media για να λάβει την απάντηση πως όταν ο ίδιος ήταν νέος ήταν μόνος όπως και όλα τα παιδιά της ηλικίας του∙ ζούσαν στα σπίτια τους, στα δωμάτιά τους, δεν υπήρχε αυτή η σύνδεση που έχουν σήμερα οι νέοι που μπορούν να έχουν επαφή μ’ οποιονδήποτε σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου. Η συμβουλή του ήταν να το εκμεταλλευτούν αυτό οι σημερινοί, να το εξερευνήσουν αλλά να μην μπουν στο καλούπι που τους βάζουν τα social media για έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής. «Διότι, στο τέλος έχεις μόνο τον εαυτό σου», κατέληξε.

Ο Κέιβ εξέφρασε επίσης προβληματισμούς για το αν η πρόοδος είναι μόνο καλή. «Είναι απαραίτητη, αλλά πρέπει να έχουμε το νου μας, από μόνη της δεν είναι αρετή». Ο συντηρητισμός για εκείνον είναι έμπνευση, όπως είπε.

Και αν η τέχνη είναι ένας από τους τρόπους για να μετουσιώσει κανείς τον πόνο σε δημιουργία, ο Κέιβ το αποδεικνύει για ακόμη μια φορά αποκαλύπτοντας ότι αυτήν την περίοδο ετοιμάζει το νέο δίσκο του με τους Bad Seeds.

Στο τέλος έμεινε να υπογράψει τα ανοιχτά βιβλία που κρατούσαν σχεδόν στον αέρα οι θαυμαστές του σαν πουλιά που πετούσαν κάτω από τη σκηνή, μ’ εκείνον να κουνιέται δεξιά κι αριστερά οργώνοντάς την, όπως μας έχει συνηθίσει.

«Το να ανεβαίνω στη σκηνή είναι κάτι φοβερό, το παίρνω πάντα πολύ σοβαρά. Είναι μια εμπειρία υπερβατική.» όπως μοιράστηκε.

Το ίδιο σοβαρά παίρνει και το κοινό που κάθε φορά σπεύδει να τον δει, δείχνοντάς του με όποιον τρόπο κάθε φορά μπορεί πως ο ίδιος νιώθει ότι τον τιμούν. Έτσι και σ’ αυτό το κλείσιμο είναι διαδραστικός, δεν φοβάται ν’ ακουμπήσει τους ανθρώπους απέναντί του, συνοδοιπόρους σ’ αυτό το ταξίδι που ονομάζουμε ζωή.

Πρώτη δημοσίευση: Huffington Post Greece

 

* Το βιβλίο Πίστη, Ελπίδα και Πόνος κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος σε μετάφραση της Βάσιας Τζανακάρη.

 

 

 

 

 

The post «Το πένθος μας μεταμορφώνει»: Ο Νικ Κέιβ για την απώλεια και την αγάπη appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> https://expressingmyself.gr/%cf%84%ce%bf-%cf%80%ce%ad%ce%bd%ce%b8%ce%bf%cf%82-%ce%bc%ce%b1%cf%82-%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%b1%ce%bc%ce%bf%cf%81%cf%86%cf%8e%ce%bd%ce%b5%ce%b9-%ce%bf-%ce%bd%ce%b9%ce%ba-%ce%ba%ce%ad%ce%b9/feed/ 0 Κατάλογος Εκπαιδευμένων Στην Θεραπευτική Γραφή https://expressingmyself.gr/%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%ac%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%bf%cf%82-%ce%b5%ce%ba%cf%80%ce%b1%ce%b9%ce%b4%ce%b5%cf%85%ce%bc%ce%ad%ce%bd%cf%89%ce%bd-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd-%ce%b8%ce%b5%cf%81%ce%b1%cf%80%ce%b5/ https://expressingmyself.gr/%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%ac%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%bf%cf%82-%ce%b5%ce%ba%cf%80%ce%b1%ce%b9%ce%b4%ce%b5%cf%85%ce%bc%ce%ad%ce%bd%cf%89%ce%bd-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd-%ce%b8%ce%b5%cf%81%ce%b1%cf%80%ce%b5/#respond Wed, 11 Mar 2026 11:13:58 +0000 https://expressingmyself.gr/?p=4707 Η θεραπευτική γραφή, όπως ορίζεται από τα διεθνή πρωτόκολλα και τη σχετική βιβλιογραφία, αποτελεί μια δομημένη παρέμβαση που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της ψυχοθεραπείας από επαγγελματίες της ψυχικής υγείας. Η χρήση της προϋποθέτει ειδική εκπαίδευση, καθώς βασίζεται σε συγκεκριμένα μοντέλα, μεθοδολογία, σαφή στάδια εφαρμογής και καθορισμένο θεραπευτικό πλαίσιο. Στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, η χρήση […]

The post Κατάλογος Εκπαιδευμένων Στην Θεραπευτική Γραφή appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> Η θεραπευτική γραφή, όπως ορίζεται από τα διεθνή πρωτόκολλα και τη σχετική βιβλιογραφία, αποτελεί μια δομημένη παρέμβαση που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της ψυχοθεραπείας από επαγγελματίες της ψυχικής υγείας. Η χρήση της προϋποθέτει ειδική εκπαίδευση, καθώς βασίζεται σε συγκεκριμένα μοντέλα, μεθοδολογία, σαφή στάδια εφαρμογής και καθορισμένο θεραπευτικό πλαίσιο. Στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, η χρήση της γραφής ως θεραπευτικής παρέμβασης σε κλινικό περιβάλλον επιτρέπεται μόνο σε πιστοποιημένους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, όπως ψυχολόγους και ψυχοθεραπευτές.

Παρακάτω παραθέτουμε τα ονόματα των επαγγελματιών που έχουν πιστοποιηθεί ότι ολοκλήρωσαν τον κύκλο στη θεραπευτική γραφή, με την εγκυρότητα του μοναδικού προγράμματος που προσφέρεται στην Ελλάδα από το 2018 στο Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης και Θεραπείας.

Περισσότερα μπορείτε να δείτε στο παρακάτω άρθρο
Γιατί η θεραπευτική γραφή εφαρμόζεται από ειδικά εκπαιδευμένους επαγγελματίες  

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ

Αναγνωστούλη Δήμητρα
Ψυχολόγος (BSC) (Άδεια Ασκήσεως Επαγγέλματος ΑΠ:242521 -26/02/2025)
Αφηγηματική Ψυχοθεραπεύτρια (Εκπ.) στο Κέντρο Αφηγηματικής Θεραπείας και Κοινοτικής Πρακτικής
MA Δημιουργική Γραφή
Μέλος του Ελληνικού Δικτύου Γυναικών Ευρώπης & μέλος «Η Φωνή της» (Δίκτυο Γυναικών Συγγραφέων κατά της Έμφυλης Βίας και των Γυναικοκτονιών
Αθήνα
Κιν: 6989176107

Αυγουστινάκη Κωστάντζα

Ζαγοριανάκου Έλενα
Κοινωνική λειτουργός με Μεταπτυχιακό Δίπλωμα (MSc) στην Κοινοτική Κοινωνική Εργασία
Αθήνα
τηλ: 6979459617
✉email: zagorianakou@gmail.com

Κανόνη Μίκα (Δήμητρα)

Κοκκίνου Ελεονώρα
Κοινωνική λειτουργός – Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια
Λάρισα
email: rednora18@gmail.com

Λαμνάτου Ελένη

Λεκάτη Ανθή

Λούη Μαρία

Λυμπέρη Δήμητρα

Πανίδου Μαρία – Στυλιανή

Παναγοπούλου Νάσια (Αθανασία)

Πατρινού Γεωργία
Ψυχολόγος – Συστημική Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια
Τηλ: 6977434239
Διεύθυνση: Μενελάου 32, Άνω Πετράλωνα

Περάκη Χριστίνα

Πέρρου Ιωάννα

Πνευματικού Νικολέτα

Πρωτοψάλτη Βερονίκη
Κλινική Ψυχολόγος
τηλ: 6980750605
email: protopsalti@hotmail.com
Διεύθυνση: Σταδίου 39, 10559 Αθήνα
Instagram: @veroniki.protopsalti

Σαββίδου Μαρία
Γνωσιακή συμπεριφοριστική ψυχοθεραπευτρια
Τηλ. 6981689271
email: m.savvidoug@proton.me
Website: https://mindworld.gr/

Στύλου Γιώτα
Εκπαιδευτική & Αναπτυξιακή Ψυχολόγος | Ψυχοθεραπεύτρια
email: stylougiota@gmail.com
τηλ. (00357) 96210357
Λεμεσός

Τερζή Άντζελα
Οικογενειακή & Εκπαιδευτική Ψυχολόγος
τηλ: 6978152380
email: angelaterzi@gmail.com
Διεύθυνση: Λεωφόρος Θησέως 1Α & Δελβίνου 2, Νέα Ερυθραία, ΤΚ 14671
website: www.angelaterzi.com
Instagram: @psychologist.angela.terzi

Τσιντζήρα Ελένη

Τσιριγώτη Βάλια (Βασιλική)

Φουσφούκα Ελεονώρα
Χίος
Ψυχολόγος MSc – Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια
Τηλ: 6976954984
email: eleonorafousfouka@gmail.com

Φούκα Κωνσταντίνα
Τηλ: 6908670384
email: kostanfouk@yahoo.gr
Facebook: Κωνσταντίνα Φούκα – Ειδ. παιδαγωγός / Παιγνιοθεραπεύτρια

Χαβρεδάκη Αργυρώ
Νηπιαγωγός – Ψυχολόγος
Ρέθυμνο
e-mail: argyroha@yahoo.gr

Χατζηαντωνίου Μαίρη

Χοτζόγλου Κατερίνα
Σχεσιακή Αναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια – M.A., M.Sc., Ph.D(c)
Τηλ: 6936955120
email: chotzoglou@gmail.com
Διεύθυνση: Σιβρισαρίου 10, Βύρωνας, 16232

 

 

 

 

 

 

 

The post Κατάλογος Εκπαιδευμένων Στην Θεραπευτική Γραφή appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> https://expressingmyself.gr/%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%ac%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%bf%cf%82-%ce%b5%ce%ba%cf%80%ce%b1%ce%b9%ce%b4%ce%b5%cf%85%ce%bc%ce%ad%ce%bd%cf%89%ce%bd-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd-%ce%b8%ce%b5%cf%81%ce%b1%cf%80%ce%b5/feed/ 0 Τι είναι η βιβλιοθεραπεία; https://expressingmyself.gr/%ce%b2%ce%b9%ce%b2%ce%bb%ce%b9%ce%bf%ce%b8%ce%b5%cf%81%ce%b1%cf%80%ce%b5%ce%af%ce%b1-%ce%ad%ce%bd%ce%b1-%cf%80%ce%bf%ce%bb%cf%8d%cf%84%ce%b9%ce%bc%ce%bf-%ce%b5%cf%81%ce%b3%ce%b1%ce%bb%ce%b5%ce%af/ https://expressingmyself.gr/%ce%b2%ce%b9%ce%b2%ce%bb%ce%b9%ce%bf%ce%b8%ce%b5%cf%81%ce%b1%cf%80%ce%b5%ce%af%ce%b1-%ce%ad%ce%bd%ce%b1-%cf%80%ce%bf%ce%bb%cf%8d%cf%84%ce%b9%ce%bc%ce%bf-%ce%b5%cf%81%ce%b3%ce%b1%ce%bb%ce%b5%ce%af/#respond Sun, 08 Mar 2026 09:19:04 +0000 https://expressingmyself.gr/?p=3597 Γράφει η Δήμητρα Διδαγγέλου, Ψυχολόγος, MSc, Ειδίκευση στη Θεραπευτική Γραφή    Η δική μας σοφία αρχίζει εκεί που τελειώνει η σοφία του συγγραφέα. Μαρσέλ Προυστ Όταν διαβάζουμε ένα βιβλίο μεταφερόμαστε στον κόσμο του, ταυτιζόμαστε με τους ήρωες και τα βιώματά τους, προβληματιζόμαστε, ταξιδεύουμε μαζί τους. Το ταξίδι της ανάγνωσης εκτός από πνευματικό είναι και ψυχικό […]

The post Τι είναι η βιβλιοθεραπεία; appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> Γράφει η Δήμητρα Διδαγγέλου, Ψυχολόγος, MSc, Ειδίκευση στη Θεραπευτική Γραφή 

 

Η δική μας σοφία αρχίζει εκεί που τελειώνει η σοφία του συγγραφέα.
Μαρσέλ Προυστ

Όταν διαβάζουμε ένα βιβλίο μεταφερόμαστε στον κόσμο του, ταυτιζόμαστε με τους ήρωες και τα βιώματά τους, προβληματιζόμαστε, ταξιδεύουμε μαζί τους. Το ταξίδι της ανάγνωσης εκτός από πνευματικό είναι και ψυχικό και μπορεί να οδηγήσει σε μια διαδικασία επουλωτική, καθαρκτική και θεραπευτική. Αυτή ακριβώς είναι και η βάση της λεγόμενης βιβλιοθεραπείας.

Όλοι έχουμε νιώσει κάποια στιγμή τις ανακουφιστικές ιδιότητες που μπορεί να έχει η ανάγνωση του κατάλληλου βιβλίου την κατάλληλη στιγμή και αυτό φαίνεται ότι είχαν ανακαλύψει από πολύ νωρίς και στην αρχαία Ελλάδα. Άλλωστε, ο όρος «bibliotherapy» που ήταν ακι ο πρώτος που χρησιμοποιήθηκε, προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις «βιβλίο» και «θεραπεία» (Suvilehto, 2019).  Ας μην ξεχνάμε και τον περίφημο ορισμό του Αριστοτέλη για την τραγωδία στον οποίο περιλαμβάνεται η κάθαρση ως απελευθέρωση του θεατή από το δράμα του πρωταγωνιστή.

Τι, όμως, ακριβώς, είναι αυτή η μέθοδος; Η βιβλιοθεραπεία ορίζεται ως «η χρήση της λογοτεχνίας με σκοπό να δημιουργηθεί μια θεραπευτική αλληλεπίδραση ανάμεσα στη συμμετέχουσα/στον συμμετέχοντα και στο θεραπευτή.» Επίσης αναφέρεται ότι «στη διαδραστική βιβλιοθεραπεία, ένας εκπαιδευμένος διευκολυντής χρησιμοποιεί καθοδηγούμενες συζητήσεις για να βοηθήσει την/τον κλινικό ή αναπτυξιακό συμμετέχοντα να ενσωματώσει τα συναισθήματα και τις γνωστικές αποκρίσεις σε επιλεγμένα έργα λογοτεχνίας, τα οποία μπορεί να είναι σε μορφή τυπωμένου κειμένου, οπτικοακουστικού υλικού, ή δημιουργικής γραφής από την/τον συμμετέχοντα.» (Hynes-Berry & McCarthy-Hynes,1994, σελ. 10).

Η βιβλιοθεραπεία εμφανίστηκε επίσημα ως όρος ήδη από το 1916 στο αμερικανικό περιοδικό Atlantic Monthly (Pehrsson & McMillen, 2007), και άρχισε να γίνεται δημοφιλής μέθοδος κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στη Μ.Βρετανία και στις ΗΠΑ όπου η θεραπεία των νοσηλευόμενων ασθενών και των στρατιωτών που υπέφεραν από μετατραυματικό στρες συχνά περιλάμβανε και λογοτεχνικά βιβλία (Shechtman, 2009, σελ.21).

Οι Σίγκμουντ και Άννα Φρόυντ χρησιμοποιούσαν τη λογοτεχνία στην ψυχαναλυτική πρακτική τους (Pehrsson & Mc Millen, 2007) και τη δεκαετία του ’40 είχαν γίνει πολύ δημοφιλείς στα σχολεία οι ομάδες βιβλιοθεραπείας υπό την καθοδήγηση δασκάλων (Afolayan, 1992). Αυτού του είδους η βιβλιοθεραπεία λεγόταν αναπτυξιακή και χρησιμοποιούνταν από τους εκπαιδευτικούς, τους βιβλιοθηκονόμους και τους φροντιστές υγείας, διευκολύνοντας τις αλλαγές που συνέβαιναν στις ζωές κυρίως υγιών ατόμων (Rubin, 1978). Η λεγόμενη κλινική βιβλιοθεραπεία χρησιμοποιούνταν από τους επαγγελματίες στην ψυχική υγεία στοχεύοντας στα θέμα συναισθηματικής και συμπεριφορικής φύσεως.

Ήδη, όμως, πολύ πιο νωρίς, γύρω στα 1770 όταν «άρχιζε ένα ιδιαίτερα σημαντικό και επεισοδιακό στάδιο της ιστορίας της ανάγνωσης, διάρκειας δεκαετιών: αυτό της «ευαίσθητης» ή συναισθηματικής ανάγνωσης. Αυτού του είδους η ανάγνωση διαδραμάτισε ρόλο στις εντάσεις ανάμεσα στο υποκειμενικό πάθος, που απομόνωνε από την κοινωνία και το περιβάλλουν, και στην ανάγκη για επικοινωνία μέσω της ανάγνωσης. Αυτή τη “ακατανίκητη ανάγκη για επαφή με τη ζωή πίσω από το τυπωμένο φύλλο” οδήγησε σε μια εντελώς νέα, άγνωστη και έντονη σχέση εμπιστοσύνης, δηλαδή σε μια φανταστική φιλία ανάμεσα στο συγγραφέα και τον αναγνώστη, ανάμεσα στο δημιουργό και τον αναγνώστη της λογοτεχνίας. Ο συναισθηματικά φορτισμένος κι όμως απομονωμένος αναγνώστης ανακούφιζε τη μοναχικότητα και την ανωνυμία του μέσω της συμμετοχής του, λόγω της ανάγνωσης, σε μια συντροφιά από ομοϊδεάτες, στην οποία ένιωθε ότι ανήκει.» (Cavallo & Chartier, 2008, σελ.360).

Ο Μαρσέλ Προυστ, εκτός από ταλαντούχος συγγραφέας ήταν και παθιασμένος αναγνώστης καταγράφοντας τους στοχασμούς του πάνω στο θέμα της ανάγνωσης. Στο βιβλίο «Ημέρες Ανάγνωσης» (2004, σελ.51) γίνονται αναφορές που δείχνουν το πόσο εύστοχα είχε συλλάβει την ψυχοθεραπευτική λειτουργία που μπορεί να έχει η λογοτεχνία:   «Η ανάγνωση είναι το πρόπυλο της πνευματικής ζωής. Μπορεί να μας εισαγάγει σε αυτήν: δεν συγκροτεί την ουσία της. Υπάρχουν ωστόσο ορισμένες περιπτώσεις, ορισμένες παθολογικές, θα λέγαμε, περιπτώσεις πνευματικής κατατονίας, όπου η ανάγνωση μπορεί να αποβεί ένα είδος επιβεβλημένης θεραπευτικής αγωγής και να επιφορτιστεί, μέσω συνεχών παροτρύνσεων, με το να επανεισάγει διαρκώς ένα νωθρό πνεύμα στην πνευματική ζωή. Τα βιβλία τότε διαδραματίζουν ως προς αυτό το πνεύμα ρόλο ανάλογο με εκείνον των ψυχοθεραπευτών ως προς ορισμένους νευρασθενείς.»

Ο Ουμπέρτο Έκο (2011, σελ.89) στο βιβλίο του «Εξομολογήσεις ενός νέου μυθιστοριογράφου» έκανε λόγο για την αίσθηση της ανακούφισης που μπορεί να προσφέρει η ανάγνωση: «(…) Το κείμενο ως κείμενο εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει μια ανακουφιστική παρουσία, ένα σημείο από το οποίο μπορούμε να κρατηθούμε γερά.»

Ακριβώς σ’ αυτή την ανακουφιστική και παρηγορητική λειτουργία που μπορεί να έχει η ανάγνωση των βιβλίων βασίζεται η βιβλιοθεραπεία, η οποία μπορεί να εφαρμοστεί τόσο σε άτομα όσο και σε ομάδες. Η χρήση της ενδείκνυται για πλήθος ψυχολογικών θεμάτων, όπως είναι οι τραυματικές εμπειρίες, τα προβλήματα συμπεριφοράς, η κακοποίηση, οι εξαρτήσεις, οι χρόνιες ασθένειες, οι αυτο-καταστροφικές συμπεριφορές, το άγχος κλπ. Επίσης, μπορεί να εφαρμοστεί σε περιθωριοποιημένες ομάδες, ευάλωτους πληθυσμούς ή άτομα που δοκιμάζονται από κρίσεις και δύσκολες καταστάσεις ζωής (πένθος, απώλεια, διαζύγιο, ανεργία, μετανάστευση κ.ά).

Στα οφέλη από τη χρήση των βιβλίων για θεραπευτικούς σκοπούς συγκαταλέγεται ότι τα άτομα μπορούν να γίνουν πιο κοινωνικά, ν’ αυξήσουν την αυτογνωσία τους, ν’ αναπτύξουν τη συμπόνια και την ενσυναίσθηση. Πρόκειται για μια διαδικασία κατά την οποία τα αρνητικά συναισθήματα αντικαθίστανται από θετικά και αναπτύσσονται νέες λειτουργικές συμπεριφορές και λιγότερο επώδυνα συμπτώματα (Pehrsson & McMillen, 2005, 2007).

Σ’ αυτό το σημείο είναι σημαντικό να τονιστεί ότι για να υπάρξουν οφέλη από τη χρήση των βιβλίων δεν αρκεί η απλή ανάγνωση. Για να μετατραπεί σε μια αποτελεσματική μέθοδο χρειάζεται να υπάρχουν κάποιες προϋποθέσεις, όπως η ανάπτυξη μιας καλής σχέσης ανάμεσα στο διευκολυντή και τον συμμετέχοντα, ο συμμετέχων να είναι ανοιχτός στη διαδικασία., να υπάρχει προηγούμενη εξοικείωση με τη λογοτεχνική γραφή και ικανότητα για εμβάθυνση στις έννοιες του κειμένου.

Συνήθως, η βιβλιοθεραπεία περιλαμβάνεται ως εργαλείο σε κάποιο μεγαλύτερο θεραπευτικό σχήμα (Pehrsson & McMillen, 2007) και υπάρχουν κάποια στάδια ώστε να υπάρξουν αποτελέσματα. H Caroline Shrodes ήταν η πρώτη η οποία ανέπτυξε ένα μοντέλο της διαδικασίας που ακολουθείται. Αυτό έχει βάση στις ψυχοδυναμικές προσεγγίσεις και περιλαμβάνει τρία στάδια:

Α. Ταύτιση: ο συντονισμός του πελάτη με τις πληροφορίες, την ιστορία ή τους χαρακτήρες.

Β. Κάθαρση: η εμπειρία της συναισθηματικής απελευθέρωσης.

Γ. Διορατικότητα/Επίγνωση: η κατανόηση του πελάτη της δικής του διεργασίας.

Με το πέρασμα του χρόνου σ’ αυτά τα στάδια προστέθηκαν και τα παρακάτω:

Δ. Οικουμενικότητα: γενίκευση τη εμπειρίας σε άλλα άτομα, καταστάσεις και κουλτούρες.

Ε. Ενσωμάτωση: ενσωμάτωση στη ζωή του πελάτη (Pehrsson & McMillen, 2007).

Τα αποτελέσματα από την ανάγνωση βιβλίων μπορεί να έρθουν άμεσα ή έμμεσα. «Υπάρχει μια ποικιλία στον τρόπο που μπορεί να έρθει η αναγνώριση.» μας λένε οι Hynes-Berry και McCarthy-Hynes (1994) σε βιβλίο τους για τη βιβλιοθεραπευτική μέθοδο: «Κάποιες φορές αυτή μπορεί να είναι άμεση, ενώ σε άλλες περιπτώσεις, η λογοτεχνία από μόνη της δεν πυροδοτεί απευθείας μια καταλυτική απόκριση. Ο διευκολυντής μπορεί να χρειαστεί να κάνει περαιτέρω διερευνήσεις πριν επέλθει οποιαδήποτε αναγνώριση. Ή οι παρατηρήσεις άλλων μελών από το γκρουπ μπορούν να προκαλέσουν μια αντίδραση. Παρ’ όλα αυτά, ακόμα και όταν αυτή προέρχεται από ένα διάλογο, είναι η λογοτεχνία που έχει προκαλέσει το διάλογο και έτσι μπορεί να θεωρηθεί καταλύτης.» (Hynes–Berry & McCarthy–Hynes,1994).

Η Δρ. Müzeyyen Altunbay (2018) από το Πανεπιστήμιο Giresun της Τουρκίας έχει διατυπώσει πως η βιβλιοθεραπεία συνίσταται στο να βρίσκει κανείς τα κατάλληλα βιβλία την κατάλληλη στιγμή. Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν όλα τα βιβλία για τους σκοπούς της βιβλιοθεραπείας. Είναι πολύ σημαντικό τα έργα να έχουν μια ρεαλιστική διάσταση και να καθρεφτίζουν τα θέματα που απασχολούν το άτομο που κάνει χρήση της βιβλιοθεραπείας (Altunbay, 2018). Τα βιβλία που χρησιμοποιούνται είναι τόσο μυθοπλασίας όσο και μη μυθοπλαστικά ή λογοτεχνικά. Σε κάποιες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται και αυτο-βοήθειας, αλλά δεν είναι όλα κατάλληλα. Χρειάζεται να πληρούνται κάποια στάνταρντς ποιότητας ώστε να είναι αποτελεσματικά.

Η Δρ.Altunbay, προτείνει τη χρήση βιογραφιών στο βιβλιοθεραπευτικό πλαίσιο με το σκεπτικό ότι οι βιογραφίες έχουν μια αυθεντικότητα και μπορούν να λειτουργήσουν ως ένα θετικό μοντέλο. Αυτό μπορεί να συμβεί διότι παρουσιάζουν όχι μόνο τις επιτυχίες των βιογραφούμενων αλλά και ολόκληρη τη διαδρομή τους προς την επίτευξη εξαιρετικών επιτευγμάτων, η οποία περιλαμβάνει αρετές όπως η υπομονή και η επιμονή, η αποφασιστικότητα και η μη παραίτηση από τις δυσκολίες της ζωής. Επιπλέον, παρουσιάζονται με λεπτομέρειες παράγοντες που περιλαμβάνουν όλα τα αναπτυξιακά στάδια και τομείς απ’ όλη τη διάρκεια της ζωής: από την παιδική ηλικία και τη νεότητα μέχρι την ακαδημαϊκή και επαγγελματική ζωή, την προσωπική ζωή, τις δυσκολίες, τις επιτυχίες, την προσωπικότητα, τις συνήθειες, το χαρακτήρα κλπ. Τα θετικά αποτελέσματα από τη χρήση των βιογραφιών περιλαμβάνουν την αναπτέρωση του ηθικού και την αύξηση του κινήτρου και της αυτοπεποίθησης των ατόμων που τις διαβάζουν.

Η Δρ. Pirjo Suvilehto (2019), από το Πανεπιστήμιο Oulou της Φινλανδίας, στο πρότζεκτ Hand in Hand εφαρμόζει την αναπτυξιακή βιβλιοθεραπεία σε παιδιά με σκοπό να ενδυναμώσει την αυτογνωσία τους, ν’ αυξήσει τη χαρά και την εμπιστοσύνη τους στο μέλλον.

Με το ίδιο σκεπτικό γίνεται και η χρήση παραμυθιών στο πλαίσιο της βιβλιοθεραπείας. Η χρήση της λογοτεχνίας του φανταστικού μπορεί να προσφέρει στο παιδί έναν ασφαλή τρόπο να βιώσει νέες σκέψεις, συμπεριφορές και συναισθήματα. Τα παραμύθια μπορούν επιπλέον να χρησιμοποιηθούν σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, επιτρέποντας στα άτομα να πάρουν από την κάθε ιστορία εκείνο που χρειάζονται και προσφέροντας έναν τρόπο να χρησιμοποιήσουν τη φαντασία για να αντιμετωπίσουν προβλήματα και να βρουν ένα βαθύτερο νόημα στη ζωή και τις δυσκολίες (Afolayan, 1992).

Παρ’ όλα αυτά, η βιβλιοθεραπεία έχει κάποιους περιορισμούς και δεν πρέπει να θεωρείται ως θεραπεία για όλα τα είδη συναισθηματικών προβλημάτων (Afolayan, 1992). Σύμφωνα με τους Edwards και Simpson (1986), δεν προορίζεται για σοβαρές συναισθηματικές διαταραχές και όταν διαπιστώνεται ότι υπάρχουν τέτοιες καταστάσεις, οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να ζητούν τη βοήθεια των ειδικών. Επιπλέον, έχει αναφερθεί ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η ανάγνωση για θέματα ίδια ή παρόμοια με αυτά των αναγνωστών θα μπορούσε να εντείνει το πρόβλημα (Afolayan, 1992). Ο Προυστ (2004, σελ.54) το είχε εκφράσει βιωματικά ως εξής: «Ενόσω η ανάγνωση είναι για μας η παροτρύνουσα δύναμη της οποίας τα μαγικά κλειδιά ανοίγουν τα βάθη του εαυτού μας την πύλη των ενδιαιτημάτων όπου δεν θα ξέραμε τον τρόπο να εισδύσουμε, ο ρόλος της στη ζωή μας είναι ευεργετικός. Γίνεται αντιθέτως επικίνδυνος όταν η ανάγνωση, αντί να μας μυήσει στην προσωπική πνευματική ζωή, τείνει να την υποκαταστήσει (…).»

Σύμφωνα με όλα τα παραπάνω, τα βιβλία όταν χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο ενός ευρύτερου θεραπευτικού σχεδίου και υπό προϋποθέσεις, μπορούν να γίνουν ένα πολύ καλό εργαλείο που θα βοηθήσει τους συμμετέχοντες ν’ ανακουφιστούν από θέματα που τους απασχολούν. Μ’ αυτόν τον τρόπο οι ψυχοθεραπευτές μπορούμε να έχουμε στα χέρια μας μια πολύ καλή μέθοδο που θα δώσει ώθηση στις ατομικές και ομαδικές συνεδρίες και οι συμμετέχοντες ν’ αποκτήσουν για όλη τους τη ζωή έναν πολύ καλό φίλο. Η Αμερικανίδα ποιήτρια Έμιλυ Ντίκινσον το είχε συνοψίσει πολύ εύστοχα σε λίγους στίχους:

Φρεγάτα όπως το Βιβλίο δεν υπάρχει
Για να μας πάει σε Μέρη μακρινά
Ούτε άλογο δρομέας σαν τη γεμάτη
Σελίδα Ποίησης που όλο αναπηδά –

Τέτοιο ταξίδι κι ο φτωχότερος θα κάνει
Άλλα Διόδια δεν θα περάσει στα κρυφά –
Πόσο λιτό είν᾽ αυτό τo Άρμα- κουβαλάει
Του ανθρώπου την ψυχή – με σιγουριά

 

Βιβλιογραφία

Αγγλική:

Afolayan, J. A. (1992). Documentary perspective of bibliotherapy in education. Reading Horizons, 33(2), 137-148.

Altunbay, M. (2018). Using Literature in Bibliotheraphy: Biography Sampling. Journal of Education and Training Studies. 6. 201. 10.11114/jets.v6i11.3593.

Edwards, P., Simpson, L. (1986). Bibliotherapy: A strategy for communication between parents and their children. Journal of Reading, 30, 110-118.

Hynes-Berry, M., McCarthy-Hynes, A. (1994). Biblio/poetry therapy—the interactive process: A handbook. St. Cloud: North Star Press.

Pehrsson, D. E., McMillen, P. (2005). A Bibliotherapy Evaluation Tool: Grounding counselors in the therapeutic use of literature. Arts in Psychotherapy, 32(1), 47-59.

Pehrsson, D., McMillen, P. S. (2007). Bibliotherapy: Overview and implications for counselors. Professional Couseling Digest 2. https://digitalscholarship.unlv.edu/lib_articles/27

Rubin, R. J. (1978). Using bibliotherapy: A guide to theory and practice. Phoenix, AZ: Oryx Press.

Shechtman, Z. (2009). Treating Child and Adolescent Aggression Through Bibliotherapy. Ch. 2. 10.1007/978-0-387-09745-9.

Suvilehto. P. (2019). We Need Stories and Bibliotherapy Offers One Solution to Developmental Issues. Online Journal of Complementary & Alternative Medicine. 1(5): 10.33552/OJCAM.2019.01.000523.

 

 

Ελληνική:

Cavallo, G., Chartier, R. (επιμέλεια) (2008). Ιστορία της ανάγνωσης στον δυτικό κόσμο, Επιμέλεια Μπάνου Χ., Αθήνα: Μεταίχμιο.

Έκο, Ο. (2011). Εξομολογήσεις ενός νέου μυθιστοριογράφου. Μτφρ. Γιώργος Λαμπράκος. Αθήνα: Πατάκης.

Ντίκινσον, Ε. (2011). Ποιήματα. Μτφρ. Μαρία Δαμόλη. Αθήνα: Γιαλός.

Προυστ, Μ. (2004). Ημέρες Ανάγνωσης. Μτφρ. Μήνα Πατεράκη – Γαρέφη. Αθήνα: Ίνδικτος.

 

 

 

The post Τι είναι η βιβλιοθεραπεία; appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> https://expressingmyself.gr/%ce%b2%ce%b9%ce%b2%ce%bb%ce%b9%ce%bf%ce%b8%ce%b5%cf%81%ce%b1%cf%80%ce%b5%ce%af%ce%b1-%ce%ad%ce%bd%ce%b1-%cf%80%ce%bf%ce%bb%cf%8d%cf%84%ce%b9%ce%bc%ce%bf-%ce%b5%cf%81%ce%b3%ce%b1%ce%bb%ce%b5%ce%af/feed/ 0 Θεραπευτική Γραφή Για Επαγγελματίες στην Ψυχική Υγεία 2026 – Πιστοποιημένο πρόγραμμα https://expressingmyself.gr/%ce%b5%ce%ba%cf%80%ce%b1%ce%af%ce%b4%ce%b5%cf%85%cf%83%ce%b7-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%b8%ce%b5%cf%81%ce%b1%cf%80%ce%b5%cf%85%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%ae-%ce%b3%ce%b9%ce%b1/ https://expressingmyself.gr/%ce%b5%ce%ba%cf%80%ce%b1%ce%af%ce%b4%ce%b5%cf%85%cf%83%ce%b7-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%b8%ce%b5%cf%81%ce%b1%cf%80%ce%b5%cf%85%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%ae-%ce%b3%ce%b9%ce%b1/#comments Mon, 02 Mar 2026 09:07:13 +0000 https://expressingmyself.gr/?p=3050 Επιστημονικά Υπεύθυνη: Δήμητρα Διδαγγέλου, Ψυχολόγος, MSc, Ειδίκευση στη Θεραπευτική Γραφή Υπ. Διδακτόρισσα Παν/μίου Γάνδης ———————————————————————— Το Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας διοργανώνει για 9η χρονιά πιστοποιημένο  κύκλο στη Θεραπευτική Γραφή. Επιστημονικές έρευνες έχουν επιβεβαιώσει ότι το γράψιμο μπορεί να είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο για την ψυχολογική υποστήριξη των ατόμων, με οφέλη σε ψυχο-σωματικό επίπεδο. Η θεραπευτική […]

The post Θεραπευτική Γραφή Για Επαγγελματίες στην Ψυχική Υγεία 2026 – Πιστοποιημένο πρόγραμμα appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> Επιστημονικά Υπεύθυνη: Δήμητρα Διδαγγέλου, Ψυχολόγος, MSc, Ειδίκευση στη Θεραπευτική Γραφή
Υπ. Διδακτόρισσα Παν/μίου Γάνδης

————————————————————————

Το Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας διοργανώνει για 9η χρονιά πιστοποιημένο  κύκλο στη Θεραπευτική Γραφή.

Επιστημονικές έρευνες έχουν επιβεβαιώσει ότι το γράψιμο μπορεί να είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο για την ψυχολογική υποστήριξη των ατόμων, με οφέλη σε ψυχο-σωματικό επίπεδο. Η θεραπευτική γραφή δεν ταυτίζεται με την απλή καταγραφή σκέψεων ή την τήρηση ημερολογίου. Ακολουθεί συγκεκριμένες τεχνικές, δομές και μοντέλα, τα οποία διδάσκονται συστηματικά στο πρόγραμμα του Ινστιτούτου.

Με την ολοκλήρωση του προγράμματος, οι ψυχολόγοι έχουν στα χέρια τους τεχνικές που μπορούν να ενσωματώσουν άμεσα και να δώσουν νέα ώθηση στη δουλειά τους.

Απευθύνεται σε ειδικούς της ψυχικής υγείας και συναφών επαγγελμάτων (ψυχολόγοι, ψυχοθεραπευτές, ψυχίατροι, σύμβουλοι ψυχικής υγείας, κοινωνικοί λειτουργοί κλπ).

“Η εκπαίδευση στη Θεραπευτική Γραφή που προσφέρεται από το Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης είναι μία άρτια, ολοκληρωμένη και εμπνευστική εκπαίδευση. Η θεραπευτική γραφή σαν διαδικασία αυτογνωσίας και προσωπικής ανάπτυξης, μού άνοιξε ένα νέο παράθυρο στον ορίζοντά μου. Με το πέρας της εκπαίδευσης, έκλεισα έναν κύκλο με μεγάλη ικανοποίηση και χαρά, προσδίδοντας στο γράψιμο τον δικό μου ορισμό πλέον. Τη συνιστώ ανεπιφύλακτα για κάθε επαγγελματία που αναζητά νέες πρακτικές στη θεραπευτική διαδικασία! ”
Ε.Φ., Ψυχολόγος

Τι είναι η θεραπευτική γραφή

Στη θεραπευτική ή εκφραστική γραφή (χρησιμοποιούνται και οι δύο όροι) το γράψιμο χρησιμοποιείται ως κύριο μέσο για την έκφραση των συναισθημάτων και των σκέψεων με την καθοδήγηση ειδικά εκπαιδευμένων επαγγελματιών. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περιπτώσεις μετατραυματικού στρες, κατάθλιψης, διπολικής διαταραχής, αγχωδών διαταραχών, διατροφικών και σωματικών διαταραχών, εξαρτήσεων, χρόνιων ασθενειών, σχολικών θεμάτων, προβλημάτων παιδιών – εφήβων και οικογενειών, θεμάτων προσωπικής ανάπτυξης, αυτογνωσίας, επικοινωνίας κ.ά. Αναλόγως με τον στόχο, δίνονται οι κατάλληλες τεχνικές και ασκήσεις είτε σε ατομικές είτε σε ομαδικές συνεδρίες.

Συχνές ερωτήσεις για τη θεραπευτική γραφή μπορείτε να δείτε εδώ

Βιογραφικό Εισηγήτριας

Η Δήμητρα Διδαγγέλου σπούδασε Ψυχολογία (Αριστοτέλειο Παν/μιο Θεσ/κης) με Μεταπτυχιακό Δίπλωμα στην «Ψυχολογία και Μ.Μ.Ε» (Πάντειο Παν/μιο). Στη συνέχεια εκπαιδεύτηκε κι εξειδικεύτηκε στη Θεραπευτική Γραφή (Therapeutic Writing Institute, Denver, USA). Σήμερα είναι υποψήφια διδακτόρισσα του Παν/μίου Γάνδης.

Επιπλέον, έχει εκπαιδευτεί στην τραυματοθεραπεία CRM, στη συστημική προσέγγιση, στη βιβλιοθεραπεία, στη φιλοσοφική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία, στον επαγγελματικό προσανατολισμό, στην καθοδήγηση διαλογισμού.

Έχει άδεια ασκήσεως του επαγγέλματος του ψυχολόγου (2380), είναι αναγνωρισμένη από την Βελγική Επιτροπή Ψυχολόγων (812333003) και μέλος του Συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων  (2671). Επιπλέον είναι μέλος στους οργανισμούς: Mental Health Europe, Lapidus International, Ελληνικό Δίκτυο Γυναικών Ευρώπης, ΕΣΗΕΑ.

Είναι δημιουργός του ηλεκτρονικού περιοδικού ψυχολογίας «Ψυχο-γραφήματα» και του Ινστιτούτου Ψυχικής Έκφρασης και Θεραπείας.

Έχει γράψει λογοτεχνικά κι επιστημονικά βιβλία και το τελευταίο βιβλίο της έχει  τίτλο “Ευγνωμοσύνη” (εκδόσεις Καστανιώτη, 2020).
Είναι τακτική αρθρογράφος σε ιστοσελίδες και περιοδικά.

Δείτε την προσωπική της ιστοσελίδα εδώ.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Για το 2026 θα ξεκινήσει εντατικό πρόγραμμα το καλοκαίρι, από Ιούνιο μέχρι και Σεπτέμβριο. 

Το πρόγραμμα γίνεται εξ’ αποστάσεως μέσω διαδικτύου με live εισηγήσεις σε μέρες και ώρες που θα καθοριστούν από την ομάδα.

Το πρόγραμμα είναι πιστοποιημένο (GR2411500122CAB1) από τον επίσημο διεθνή φορέα πιστοποίησης Libero Asssurance και αποδίδει στους συμμετέχοντες 235 μονάδες Continual Professional Development (CPD) και 7,8 ECTS/ECVET.

Περιλαμβάνει:

  • Ζωντανές εισηγήσεις μέσω διαδικτύου
  • Μελέτη της βιβλιογραφίας και συμπληρωματικού εκπαιδευτικού υλικού
  • Γραπτές εργασίες
  • Βιωματικές ασκήσεις
  • Συμμετοχή σε βιωματικό εργαστήριο
  • Πρακτική εξάσκηση
  • Εποπτεία
  • Τελική εργασία

Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, οι συμμετέχοντες θα είναι σε θέση να χρησιμοποιούν τις τεχνικές στο πλαίσιο της επαγγελματικής τους πράξης. Θα λάβουν βεβαίωση και πιστοποιητικό παρακολούθησης το οποίο θα αναγράφει τις μονάδες CPD και ECTS/ECVET.

Έκπτωση 10% στο συνολικό κόστος και μικρότερες δόσεις για εγγραφές μέχρι τις 6 Μαρτίου 2026.

ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΜΕΧΡΙ 29 ΜΑΙΟΥ 2026

Για αναλυτικές πληροφορίες στο παρακάτω email, αφήνοντας ένα τηλέφωνο επικοινωνίας: info@expressingmyself.gr

Για δήλωση συμμετοχής μπορείτε να κατεβάσετε την
ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ
να τη συμπληρώσετε και να τη στείλετε μαζί με ένα αναλυτικό βιογραφικό στο:
info@expressingmyself.gr

Για την επιλογή των συμμετεχόντων θα προηγηθεί συνέντευξη.

 

 

The post Θεραπευτική Γραφή Για Επαγγελματίες στην Ψυχική Υγεία 2026 – Πιστοποιημένο πρόγραμμα appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> https://expressingmyself.gr/%ce%b5%ce%ba%cf%80%ce%b1%ce%af%ce%b4%ce%b5%cf%85%cf%83%ce%b7-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%b8%ce%b5%cf%81%ce%b1%cf%80%ce%b5%cf%85%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%ae-%ce%b3%ce%b9%ce%b1/feed/ 5 Γιατί η θεραπευτική γραφή εφαρμόζεται από ειδικά εκπαιδευμένους επαγγελματίες   https://expressingmyself.gr/%ce%b3%ce%b9%ce%b1%cf%84%ce%af-%ce%b7-%ce%b8%ce%b5%cf%81%ce%b1%cf%80%ce%b5%cf%85%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%ae-%ce%b5%cf%86%ce%b1%cf%81%ce%bc%cf%8c%ce%b6%ce%b5%cf%84%ce%b1/ https://expressingmyself.gr/%ce%b3%ce%b9%ce%b1%cf%84%ce%af-%ce%b7-%ce%b8%ce%b5%cf%81%ce%b1%cf%80%ce%b5%cf%85%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%ae-%ce%b5%cf%86%ce%b1%cf%81%ce%bc%cf%8c%ce%b6%ce%b5%cf%84%ce%b1/#respond Sat, 28 Feb 2026 15:46:51 +0000 https://expressingmyself.gr/?p=4696 Από τη  Δήμητρα Διδαγγέλου, Ψυχολόγο, MSc, Ειδίκευση στη Θεραπευτική Γραφή, Υπ. Διδακτόρισσα Παν/μίου Γάνδης Το γράψιμο είναι μια από τις πιο άμεσες μορφές επεξεργασίας και εξωτερίκευσης της εμπειρίας. Οργανώνει τη σκέψη, δίνει μορφή στο συναίσθημα, δημιουργεί απόσταση από το χάος των εσωτερικών διαλόγων και διευκολύνει τη νοηματοδότηση. Στα οφέλη από την εκφραστική γραφή σύμφωνα με […]

The post Γιατί η θεραπευτική γραφή εφαρμόζεται από ειδικά εκπαιδευμένους επαγγελματίες   appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> Από τη  Δήμητρα Διδαγγέλου, Ψυχολόγο, MSc, Ειδίκευση στη Θεραπευτική Γραφή, Υπ. Διδακτόρισσα Παν/μίου Γάνδης

Το γράψιμο είναι μια από τις πιο άμεσες μορφές επεξεργασίας και εξωτερίκευσης της εμπειρίας. Οργανώνει τη σκέψη, δίνει μορφή στο συναίσθημα, δημιουργεί απόσταση από το χάος των εσωτερικών διαλόγων και διευκολύνει τη νοηματοδότηση.

Στα οφέλη από την εκφραστική γραφή σύμφωνα με τις μελέτες που έχουν γίνει, συγκαταλέγονται η μείωση του στρες και των σωματικών συμπτωμάτων, η βελτίωση των γνωστικών λειτουργιών, η συναισθηματική ρύθμιση και η νοηματοδότηση τραυματικών γεγονότων. Όμως τα οφέλη αυτά δεν έρχονται πάντα, καθώς το γράψιμο από μόνο του δεν είναι θεραπεία.

Το ότι η γραφή μπορεί να έχει ψυχοσωματικά οφέλη, αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι θεραπευτική πράξη. Πολλές δραστηριότητες ωφελούν την υγεία, αυτό όμως δεν τις καθιστά ψυχοθεραπεία. Τα οφέλη της γραφής μπορεί να προκύψουν παράπλευρα, ως αποτέλεσμα έκφρασης και αποφόρτισης, όμως για να υπάρξει πραγματικό θεραπευτικό αποτέλεσμα με ασφαλή τρόπο απαιτούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις: κατάλληλο πλαίσιο, σαφής στόχος, μεθοδολογία, επεξεργασία του υλικού και επαγγελματική επάρκεια. Διαφορετικά, το γράψιμο παραμένει ένα ισχυρό εργαλείο αυτοέκφρασης και όχι κατ’ ανάγκη θεραπευτική παρέμβαση.

Η θεραπευτική γραφή, όπως ορίζεται από τα διεθνή πρωτόκολλα, αποτελεί μια παρέμβαση που εφαρμόζεται στο ψυχοθεραπευτικό πλαίσιο από επαγγελματίες στην ψυχική υγεία. Διαφέρει από την ημερολογιακή ή δημιουργική γραφή, καθώς σ’ αυτά τα πλαίσια ο στόχος και ο πληθυσμός που εφαρμόζονται είναι διαφορετικοί.

Στη θεραπευτική γραφή το γράψιμο χρησιμοποιείται ως εργαλείο ψυχοθεραπευτικής παρέμβασης και γι’ αυτόν τον σκοπό δίνονται τεχνικές αναλόγως με τον στόχο και τα επιθυμητά αποτελέσματα. Η εφαρμογή της περιλαμβάνει συγκεκριμένες τεχνικές, σαφές πλαίσιο, όρια και αναστοχασμό. Όταν εντάσσεται σ’ αυτό πλαίσιο, προϋποθέτει γνώση ψυχολογίας και ικανότητα κλινικής αξιολόγησης, καθώς αγγίζει περιοχές ταυτότητας, τραύματος και ψυχοθολογίας.

Είναι χρήσιμο να γίνει διευκρίνιση του ποιος μπορεί να χρησιμοποιήσει τη θεραπευτική γραφή, καθώς στην Ελλάδα δεν υπάρχει κάποιο θεσμικό πλαίσιο που να το καθορίζει και πολλές φορές γίνονται παρανοήσεις.

Στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ η χρήση της γραφής ως θεραπευτικής παρέμβασης σε κλινικό πλαίσιο επιτρέπεται μόνο σε πιστοποιημένους ψυχοθεραπευτές και ψυχολόγους.

Από την στιγμή που ο στόχος είναι ψυχοθεραπευτικός -όπως η συστηματική επεξεργασία τραύματος, συμπτωματολογίας ή βαθιών ενδοψυχικών συγκρούσεων κ.ά.- και ο πληθυσμός στον οποίο εφαρμόζεται το γράψιμο είναι κλινικός, τότε απαιτείται: κλινική αξιολόγηση, θεωρητικό μοντέλο, θεραπευτική σχέση και επαγγελματική ευθύνη. Γι’ αυτό τον λόγο, η θεραπευτική γραφή μπορεί να εφαρμοστεί μόνο από ειδικούς που ακολουθούν τα πρωτόκολλα ή τη δεοντολογία που ορίζονται από την εκάστοτε επίσημη εκπαίδευση/πιστοποίηση/αναγνώριση που έχουν λάβει.

Παρακάτω αναφέρουμε κάποια σημεία τα οποία χρειάζονται προσοχή όταν κάποιος/-α επιθυμεί να κάνει χρήση της θεραπευτικής γραφής, είτε ως θεραπευόμενος/-η, είτε ως επαγγελματίας.

  1. Χρειάζεται ειδική εκπαίδευση για τη χρήση της θεραπευτικής γραφής

Το ότι κάποιος δηλώνει πως «χρησιμοποιεί θεραπευτική γραφή» δεν σημαίνει ότι έχει εκπαιδευτεί σε αυτήν.

Μπορεί απλώς:

  • να προτείνει ασκήσεις γραψίματος,
  • να ενθαρρύνει την ημερολογιακή γραφή,
  • να χρησιμοποιεί προσωπικές τεχνικές χωρίς θεωρητική τεκμηρίωση,
  • να συγχέει τη λογοτεχνική έκφραση με ψυχοθεραπευτική διαδικασία.

Η θεραπευτική γραφή έχει συγκεκριμένα μοντέλα, μεθοδολογία, στάδια και πλαίσιο. Δεν είναι αυθόρμητη πρακτική. Είναι δομημένη παρέμβαση.

  1. Χωρίς θεωρητικό υπόβαθρο, το γράψιμο δεν είναι θεραπεία

Η διεθνής βιβλιογραφία δείχνει ότι το γράψιμο μπορεί να έχει θετική επίδραση υπό συγκεκριμένες συνθήκες.

Αν όμως:

  • δεν υπάρχει κατάλληλο πλαίσιο,
  • δεν υπάρχει επεξεργασία του υλικού,
  • δεν υπάρχει γνώση τραύματος,
  • δεν υπάρχουν όρια,

τότε η άσκηση μπορεί να:

  • ενεργοποιήσει έντονο συναισθηματικό υλικό,
  • οδηγήσει σε απορρύθμιση,
  • ενισχύσει μηρυκασμό αντί για επεξεργασία,
  • αφήσει τον συμμετέχοντα «ανοιχτό» χωρίς ψυχική στήριξη.

Με απλά λόγια, το γράψιμο μπορεί να βοηθήσει, μπορεί όμως και να αποσταθεροποιήσει. Σίγουρα δεν είναι ουδέτερο.

  1. Η θεραπευτική γραφή αγγίζει ψυχικά πεδία

Όταν μιλάμε για θεραπευτική γραφή, μιλάμε για:

  • ψυχική υγεία ή ψυχοπαθολογία
  • τραύμα,
  • απώλεια,
  • συναισθήματα,
  • ταυτότητα,
  • οικογενειακές δυναμικές,
  • ψυχικές διαταραχές.

Όποιος διευκολύνει τέτοιες διεργασίες οφείλει να έχει:

  • γνώσεις ψυχολογίας,
  • κατανόηση ψυχοπαθολογίας,
  • ικανότητα αξιολόγησης κινδύνου,
  • ψυχοθεραπευτικές δεξιότητες,
  • επίγνωση πότε χρειάζεται παραπομπή.

Αν ο στόχος είναι ψυχοθεραπευτικός, τότε απαιτείται αντίστοιχο επιστημονικό υπόβαθρο. Αλλιώς πρόκειται για δημιουργική χρήση της γραφής, όχι για θεραπευτική πράξη.

  1. Πιστοποίηση σημαίνει ευθύνη

Η πιστοποίηση δεν είναι απλά ένας τίτλος, σημαίνει ότι ο επαγγελματίας:

  • έχει ολοκληρώσει συγκεκριμένες ώρες εκπαίδευσης,
  • έχει βιωματική εμπειρία της μεθόδου,
  • έχει λάβει εποπτεία,
  • δεσμεύεται σε κώδικα δεοντολογίας,
  • αναγνωρίζει τα όρια της πρακτικής του.

Σημαίνει επίσης ότι υπάρχει ένας φορέας που θέτει κριτήρια και διασφαλίζει την ποιότητα της διαδικασίας.

  1. Από την αναποτελεσματικότητα στον κίνδυνο

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι μια μη εκπαιδευμένη παρέμβαση μπορεί να είναι αναποτελεσματική. Το πρόβλημα είναι ότι μπορεί να είναι επιβαρυντική.

Η ακατάλληλη καθοδήγηση σε ευάλωτα άτομα μπορεί να:

  • ενισχύσει αποσυνδετικές τάσεις,
  • επιτείνει συμπτώματα κατάθλιψης ή άγχους,
  • δημιουργήσει ψευδαίσθηση θεραπευτικής σχέσης χωρίς επαγγελματικό πλαίσιο.

Και τότε η λέξη «θεραπευτική» γίνεται παραπλανητική.

  1. Χρειάζονται σαφή όρια

Αν κάποιος χρησιμοποιεί το γράψιμο ως εργαλείο αυτοέκφρασης, μπορεί να το ονομάσει έτσι ή αν χρησιμοποιεί τη δημιουργική γραφή, θα πρέπει να είναι ξεκάθαρο. Αν όμως μιλάμε για θεραπευτική γραφή, τότε μιλάμε για πρακτική που αφορά την ψυχική υγεία και ό,τι αυτό συνεπάγεται σύμφωνα με τη νομοθεσία για τους επαγγελματίες που ασκούν σχετικά επαγγέλματα.

The post Γιατί η θεραπευτική γραφή εφαρμόζεται από ειδικά εκπαιδευμένους επαγγελματίες   appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> https://expressingmyself.gr/%ce%b3%ce%b9%ce%b1%cf%84%ce%af-%ce%b7-%ce%b8%ce%b5%cf%81%ce%b1%cf%80%ce%b5%cf%85%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%ae-%ce%b5%cf%86%ce%b1%cf%81%ce%bc%cf%8c%ce%b6%ce%b5%cf%84%ce%b1/feed/ 0 Ομάδα αναστοχαστικής γραφής για επαγγελματίες https://expressingmyself.gr/%ce%bf%ce%bc%ce%ac%ce%b4%ce%b1-%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%87%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae%cf%82-%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%ae%cf%82-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%ce%b5%cf%80%ce%b1%ce%b3/ https://expressingmyself.gr/%ce%bf%ce%bc%ce%ac%ce%b4%ce%b1-%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%87%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae%cf%82-%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%ae%cf%82-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%ce%b5%cf%80%ce%b1%ce%b3/#respond Tue, 10 Feb 2026 12:24:58 +0000 https://expressingmyself.gr/?p=3994 Επιστημονικά Υπεύθυνη: Δήμητρα Διδαγγέλου, Ψυχολόγος, MSc, PhD(c), Ειδίκευση στη Θεραπευτική Γραφή Το Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης και Θεραπείας για ακόμη μια χρονιά οργανώνει διαδικτυακή ομάδα αναστοχαστικής γραφής για επαγγελματίες στην ψυχική υγεία. Ο σκοπός είναι η επεξεργασία των θεμάτων που προκύπτουν με τους θεραπευόμενους και η σύνδεση με συναδέλφους. Στην ομάδα θα χρησιμοποιούνται τεχνικές εκφραστικής γραφής […]

The post Ομάδα αναστοχαστικής γραφής για επαγγελματίες appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> Επιστημονικά Υπεύθυνη: Δήμητρα Διδαγγέλου, Ψυχολόγος, MSc, PhD(c), Ειδίκευση στη Θεραπευτική Γραφή

Το Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης και Θεραπείας για ακόμη μια χρονιά οργανώνει διαδικτυακή ομάδα αναστοχαστικής γραφής για επαγγελματίες στην ψυχική υγεία. Ο σκοπός είναι η επεξεργασία των θεμάτων που προκύπτουν με τους θεραπευόμενους και η σύνδεση με συναδέλφους.

Στην ομάδα θα χρησιμοποιούνται τεχνικές εκφραστικής γραφής ώστε να γίνεται αναστοχασμός της δουλειάς και των περιστατικών, συζήτηση προβληματισμών και ανταλλαγή επιστημονικών απόψεων.

Η διαδικασία θα γίνεται σε τρεις φάσεις: συζήτηση καθορισμένου επαγγελματικού θέματος (π.χ. ισορροπία επαγγελματικής – προσωπικής ζωής, συνεδρίες και διαδίκτυο, νέες μελέτες, κλπ), γράψιμο σχετικό με τα περιστατικά, μοίρασμα – ανατροφοδότηση.

Η ομάδα δεν θα είναι εποπτείας, αλλά θα ενισχύει την αυτο-εποπτεία.

Με το να γινόμαστε συγγραφείς και αναγνώστες της εμπειρίας μας με τους θεραπευόμενους μπορούμε να πάρουμε απόσταση και να αλλάξουμε την οπτική μας, να βρούμε νέες λύσεις στα θέματα που μας απασχολούν και να εμβαθύνουμε στη δουλειά μας, η οποία πολλές φορές είναι μοναχική.

Η ομάδα απευθύνεται σε όλους τους ειδικούς της ψυχικής υγείας και συναφών επαγγελμάτων (ψυχολόγους, ψυχίατρους, συμβούλους ψυχικής υγείας).
Δεν χρειάζεται καμία προηγούμενη εμπειρία με το γράψιμο.

Διαβάστε σχετικό άρθρο εδώ:
Ο αναστοχασμός των περιστατικών μέσω της θεραπευτικής γραφής

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Οι συναντήσεις θα γίνονται διαδικτυακά μία φορά το μήνα. Διάρκεια 1,5 ώρα.
Αν ενδιαφέρεστε, παρακαλούμε στείλτε μας ένα μέιλ με τις διαθέσιμες μέρες και ώρες και θα σας ειδοποιήσουμε μόλις σχηματιστεί η ομάδα. 

Κόστος μεμονωμένης συνάντησης: 35€
Κόστος για εφάπαξ πληρωμή πακέτου 6 συναντήσεων: 150€

Email επικοινωνίας: info@expressingmyself.gr
Τηλέφωνο: 694 854 9865

Οι θέσεις είναι περιορισμένες, θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Μπορείτε να κατεβάσετε την αίτηση συμμετοχής, να τη συμπληρώσετε και να τη στείλετε στο: info@expressingmyself.gr

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΓΡΑΦΗ:
www.expressingmyself.gr

 

The post Ομάδα αναστοχαστικής γραφής για επαγγελματίες appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> https://expressingmyself.gr/%ce%bf%ce%bc%ce%ac%ce%b4%ce%b1-%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%87%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae%cf%82-%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%ae%cf%82-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%ce%b5%cf%80%ce%b1%ce%b3/feed/ 0 Αυτοσυμπόνια & Γραφή – ΝΕΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ https://expressingmyself.gr/%ce%b1%cf%85%cf%84%ce%bf%cf%83%cf%85%ce%bc%cf%80%cf%8c%ce%bd%ce%b9%ce%b1-%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%ae-%ce%bd%ce%b5%ce%bf-%ce%b5%cf%81%ce%b3%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b7%cf%81%ce%b9%ce%bf/ https://expressingmyself.gr/%ce%b1%cf%85%cf%84%ce%bf%cf%83%cf%85%ce%bc%cf%80%cf%8c%ce%bd%ce%b9%ce%b1-%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%ae-%ce%bd%ce%b5%ce%bf-%ce%b5%cf%81%ce%b3%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b7%cf%81%ce%b9%ce%bf/#respond Sat, 31 Jan 2026 14:22:41 +0000 https://expressingmyself.gr/?p=4657 Φροντίδα, αποδοχή και κατανόηση του εαυτού «Το  παράδοξο είναι πως όταν αποδέχομαι τον εαυτό μου όπως ακριβώς είναι, τότε μπορώ να αλλάξω.» ~ Carl Rogers Εισηγήτριες: Δήμητρα Διδαγγέλου, Ψυχολόγος, MSc, Ειδίκευση στη Θεραπευτική Γραφή, Υπ. Διδακτόρισσα Παν/μίου Γάνδης Κατερίνα Χοτζόγλου, Σχεσιακή Αναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια – Μ.Α., M.Sc., Ph.D(c)   Ένα διαδικτυακό εργαστήριο εκφραστικής γραφής όπου οι […]

The post Αυτοσυμπόνια & Γραφή – ΝΕΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> Φροντίδα, αποδοχή και κατανόηση του εαυτού

«Το  παράδοξο είναι πως όταν αποδέχομαι τον εαυτό μου όπως ακριβώς είναι, τότε μπορώ να αλλάξω.»
~ Carl Rogers

Εισηγήτριες: Δήμητρα Διδαγγέλου, Ψυχολόγος, MSc, Ειδίκευση στη Θεραπευτική Γραφή, Υπ. Διδακτόρισσα Παν/μίου Γάνδης

Κατερίνα Χοτζόγλου, Σχεσιακή Αναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια – Μ.Α., M.Sc., Ph.D(c)

 

Ένα διαδικτυακό εργαστήριο εκφραστικής γραφής όπου οι λέξεις γίνονται γέφυρα για την αλλαγή της σχέσης με τον εαυτό και την καλλιέργεια μιας στάσης συμπονετικής και φροντιστικής.

Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου θα δημιουργήσουμε έναν ασφαλή χώρο παρατήρησης των εσωτερικών διαλόγων και του τρόπου με τον οποίο στεκόμαστε απέναντι στις δυσκολίες, την αποτυχία και την ανθρώπινη ατέλεια.

Η αυτοσυμπόνια έχει μελετηθεί εκτενώς από την επιστημονική έρευνα και αφορά στην αντιμετώπιση του εαυτού με κατανόηση, αποδοχή και φροντίδα, αντί για την αυτοκριτική.

Αυτή η στάση μπορεί να καλλιεργηθεί με μεγάλη επιτυχία μέσα από το γράψιμο. Η εκφραστική γραφή προσφέρει έναν δομημένο τρόπο για να προσεγγίσουμε δύσκολα συναισθήματα, εσωτερικές συγκρούσεις και παγιωμένα μοτίβα, δημιουργώντας χώρο για νέες αφηγήσεις πιο υποστηρικτικές και ρεαλιστικές.

Μέσα από στοχευμένες ασκήσεις εκφραστικής γραφής, θα:

  • Διερευνήσουμε τον εσωτερικό κριτή
  • Ενδυναμώσουμε τη συμπονετική φωνή
  • Πειραματιστούμε με εσωτερικούς διαλόγους
  • Δώσουμε στον εαυτό τη φροντίδα που του αξίζει

Το εργαστήριο είναι βιωματικό και θα γίνει μέσω Zoom.
Απευθύνεται σε άτομα που επιθυμούν να καλλιεργήσουν μια πιο υγιή και υποστηρικτική σχέση με τον εαυτό τους, καθώς και σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας που ενδιαφέρονται να εντάξουν τη γραφή ως εργαλείο ενίσχυσης της αυτοσυμπόνιας στη δουλειά τους.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Ημερομηνία: Σάββατο 28 Μαρτίου 2026
Η διεξαγωγή θα γίνει μέσω Zoom
Ώρες: 16.00 – 20.00
Κόστος: 50€
Έκπτωση 10% σε όσα άτομα γραφτούν μαζί

Για πληρωμή δείτε εδώ

Για εγγραφές, παρακαλούμε συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα
[contact-form-7]

The post Αυτοσυμπόνια & Γραφή – ΝΕΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> https://expressingmyself.gr/%ce%b1%cf%85%cf%84%ce%bf%cf%83%cf%85%ce%bc%cf%80%cf%8c%ce%bd%ce%b9%ce%b1-%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%ae-%ce%bd%ce%b5%ce%bf-%ce%b5%cf%81%ce%b3%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b7%cf%81%ce%b9%ce%bf/feed/ 0 Ο αναστοχασμός των περιστατικών μέσω της θεραπευτικής γραφής https://expressingmyself.gr/%ce%bf-%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%87%ce%b1%cf%83%ce%bc%cf%8c%cf%82-%cf%84%cf%89%ce%bd-%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%ba%cf%8e%ce%bd-%ce%bc%ce%ad%cf%83%cf%89/ https://expressingmyself.gr/%ce%bf-%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%87%ce%b1%cf%83%ce%bc%cf%8c%cf%82-%cf%84%cf%89%ce%bd-%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%ba%cf%8e%ce%bd-%ce%bc%ce%ad%cf%83%cf%89/#respond Sat, 10 Jan 2026 08:19:16 +0000 https://expressingmyself.gr/?p=2951 Από τη Δήμητρα Διδαγγέλου, Ψυχολόγο, MSc, Ειδίκευση στη Θεραπευτική Γραφή   «Δεν φτάνει να έχει κανείς μια εμπειρία προκειμένου να μάθει. Αν δεν γίνει αναστοχασμός πάνω σ’ αυτήν, μπορεί να ξεχαστεί γρήγορα ή να χαθούν οι δυνατότητες εκμάθησης» Graham Gibs Ο αναστοχασμός και η εποπτεία είναι απαραίτητα στοιχεία στην εξέλιξη όσων εργάζονται στον τομέα της ψυχικής […]

The post Ο αναστοχασμός των περιστατικών μέσω της θεραπευτικής γραφής appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> Από τη Δήμητρα Διδαγγέλου, Ψυχολόγο, MSc, Ειδίκευση στη Θεραπευτική Γραφή

 

«Δεν φτάνει να έχει κανείς μια εμπειρία προκειμένου να μάθει. Αν δεν γίνει αναστοχασμός πάνω σ’ αυτήν, μπορεί να ξεχαστεί γρήγορα ή να χαθούν οι δυνατότητες εκμάθησης»
Graham Gibs

Ο αναστοχασμός και η εποπτεία είναι απαραίτητα στοιχεία στην εξέλιξη όσων εργάζονται στον τομέα της ψυχικής υγείας, ώστε να μπορούν ν’ αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις που παρουσιάζονται στην πράξη. Αποτελεί ένα ουσιαστικό μέρος της δουλειάς αυτών των επαγγελματιών, των οποίων ο ρόλος πολύ συχνά μπορεί να είναι μοναχικός.

Η εποπτεία μπορεί να συνεισφέρει στην ψυχική αποφόρτιση των επαγγελματιών, στην επεξεργασία και κατανόηση των θεμάτων και των συναισθημάτων που προκύπτουν σε σχέση με τους ανθρώπους τους οποίους παρακολουθούν και στη βελτίωση της μεταξύ τους σχέσης. Επίσης, βοηθά στην επαγγελματική εξέλιξη, στην επαρκέστερη τήρηση των κανόνων ηθικής και δεοντολογίας, των ορίων στη θεραπευτική σχέση, καθώς και στη διασφάλιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Τα τελευταία χρόνια ολοένα και πληθαίνουν οι έρευνες που δείχνουν ότι ο ρόλος του επόπτη είναι πολύ σημαντικός στο πώς θα εξελιχθεί επαγγελματικά ένας εκπαιδευόμενος.

Σε ποιοτική έρευνα των Wulf και Nelson (2001), τρεις γυναίκες και τρεις άντρες αδειούχοι ψυχολόγοι έδωσαν συνέντευξη σχετικά με την εμπειρία τους από την εποπτεία κατά την πρακτική τους εξάσκηση. Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι εποπτευόμενοι ανέφεραν ότι οι ενθαρρυντικοί επόπτες συνεισέφεραν θετικά στην εκπαίδευσή τους και στην ανάπτυξή τους, ενώ οι επικριτικοί και μη βοηθητικοί επόπτες προκάλεσαν σημαντικές συναισθηματικές και αναπτυξιακές δυσκολίες στους εκπαιδευόμενους.

Η εποπτεία μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους, δια ζώσης ατομικά ή σε ομάδες, ενώ τα τελευταία χρόνια αυξάνεται η εποπτεία μέσω διαδικτύου. Η διαδικτυακή εποπτεία ταιριάζει πολύ για τους επαγγελματίες που χρησιμοποιούν το γράψιμο (Thompson, 2010), αλλά και όσους δεν έχουν τη δυνατότητα να την κάνουν διά ζώσης (π.χ. ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές).

Συμπληρωματικά με την πράξη της εποπτείας στους ειδικούς στην ψυχική υγεία, μπορεί να γίνει η αυτο-εποπτεία. Γι’ αυτό το σκοπό μπορούν να χρησιμοποιηθούν τεχνικές της θεραπευτικής γραφής, βοηθώντας την πρακτική της κύριας εποπτείας.

Η θεραπευτική γραφή ως μέσο αυτο-εποπτείας είναι ένας τρόπος να γίνει η εποπτεία διαθέσιμη και προσβάσιμη σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει κανείς ν’ ακούσει τον επαγγελματία άμεσα. Προσφέρει έναν άμεσο τρόπο επεξεργασίας των δύσκολων ή περίπλοκων εμπειριών (Thompson, 2010).

Στη θεραπευτική γραφή το γράψιμο χρησιμοποιείται ως εργαλείο για την έκφραση των συναισθημάτων και των σκέψεων. Υπάρχει πάντοτε ένας σκοπός κι ένα επιθυμητό αποτέλεσμα. Σε αυτή τη διαδικασία, δύο διεργασίες είναι βασικές: η πρώτη είναι το γράψιμο και η δεύτερη η ανατροφοδότηση των όσων έχουν γραφτεί και ο αναστοχασμός πάνω σ’ αυτά. Και οι δύο διαδικασίες είναι εξίσου σημαντικές για να υπάρξουν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Μάλιστα, η ανατροφοδότηση είναι ένα από τα στοιχεία που διαφοροποιούν τη θεραπευτική γραφή από τo απλό γράψιμο στο ημερολόγιο.

Στην ανατροφοδότηση ο γράφοντας διαβάζει όσα έγραψε και στη συνέχεια γράφει λίγες σειρές για το τι παρατηρεί σχετικά μ’ αυτά. Κάνει, δηλαδή, έναν στοχασμό και μια αντανάκλαση. Η ψυχοθεραπεύτρια Kate Thompson (2010) προτείνει ότι η ανατροφοδότηση μπορεί να γίνει στο επίπεδο της πληροφορίας (τι γράφει ο συμμετέχων στη συνεδρία) και στο επίπεδο των συναισθημάτων (τι νιώθει ο συμμετέχων στη συνεδρία).

Στη σύγχρονη εργασιακή ζωή με τους γρήγορους ρυθμούς και τις διαρκώς αυξανόμενες απαιτήσεις, κάποιες φορές μπορεί να είναι δύσκολο ο επαγγελματίας να μπορεί να κρατήσει επαρκείς σημειώσεις και να αναστοχαστεί πλήρως πάνω στα περιστατικά του. Σε τέτοιες περιπτώσεις η θεραπευτική γραφή μπορεί ν’ αποδειχτεί πολύ βοηθητική, ώστε η προσοχή του επαγγελματία να είναι αμείωτη, να δίνει το εκατό τοις εκατό των ικανοτήτων του στη δουλειά του και ο αποδέκτης των υπηρεσιών του να επωφελείται όσο το δυνατόν περισσότερο από τις συνεδρίες.

Βιβλιογραφία

Adams, K. (1999) Writing as therapy. Counseling & Human Development. Denver: Love Publishing.

Gibbs, G. (1988) Learning by doing: a guide to teaching and learning methods. Oxford: Further Education Unit, Oxford Polytechnic.

Knapp, S. J., Vande Creek, L. D., Fingerhut, R. (2017). Practical ethics for psychologists: A positive approach(3rd ed.). Washington, DC, US: American Psychological Association.

Τhompson., Κ. (2010) Therapeutic Journal Writing: an Introduction for Professionals, Jessica Kingsley Publishers, London.

Thompson, K. (2010) Using Your Journal as a Supervision Tool, Adapted from Therapeutic Journal Writing: An Introduction for Professionals. London: Jessica Kingsley.

Wulf, J., Nelson, M.L. (2001) Experienced Psychologists’ Recollections of Internship Supervision and Its Contributions to Their Development, The Clinical Supervisor, 19:2,123-145.

The post Ο αναστοχασμός των περιστατικών μέσω της θεραπευτικής γραφής appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> https://expressingmyself.gr/%ce%bf-%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%87%ce%b1%cf%83%ce%bc%cf%8c%cf%82-%cf%84%cf%89%ce%bd-%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%ba%cf%8e%ce%bd-%ce%bc%ce%ad%cf%83%cf%89/feed/ 0 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΔΩΡΟ – Ανασκόπηση Χρονιάς https://expressingmyself.gr/%ce%b7%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%ce%b4%cf%89%cf%81%ce%bf-%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%83%ce%ba%cf%8c%cf%80%ce%b7%cf%83%ce%b7-%cf%87%cf%81%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ac%cf%82/ https://expressingmyself.gr/%ce%b7%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%ce%b4%cf%89%cf%81%ce%bf-%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%83%ce%ba%cf%8c%cf%80%ce%b7%cf%83%ce%b7-%cf%87%cf%81%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ac%cf%82/#respond Wed, 17 Dec 2025 11:04:20 +0000 https://expressingmyself.gr/?p=4591 Ο Δεκέμβριος είναι ο μήνας των γιορτών των Χριστουγέννων, με πολλές υποχρεώσεις και ανάμεσά τους συναισθήματα ανάμικτα, προσδοκίες, αναμνήσεις. Μέσα σε όλα αυτά, όμως, μπορούμε να σταθούμε για λίγο στο παρόν συνειδητά, να μετατρέψουμε αυτές τις ημέρες σε ημέρες με μικρές ανάσες, ανασκόπηση, εσωτερική επαφή και σύνδεση με τα πρόσωπα που αγαπάμε. Μπορούμε να προσφέρουμε στον εαυτό […]

The post ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΔΩΡΟ – Ανασκόπηση Χρονιάς appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> Ο Δεκέμβριος είναι ο μήνας των γιορτών των Χριστουγέννων, με πολλές υποχρεώσεις και ανάμεσά τους συναισθήματα ανάμικτα, προσδοκίες, αναμνήσεις. Μέσα σε όλα αυτά, όμως, μπορούμε να σταθούμε για λίγο στο παρόν συνειδητά, να μετατρέψουμε αυτές τις ημέρες σε ημέρες με μικρές ανάσες, ανασκόπηση, εσωτερική επαφή και σύνδεση με τα πρόσωπα που αγαπάμε.

Μπορούμε να προσφέρουμε στον εαυτό μας εκείνα τα πέντε λεπτά για να αναρωτηθούμε τι αφήνουμε πίσω και τι θέλουμε να πάρουμε μαζί μας, χωρίς βιασύνη και χωρίς “μεγάλες προσδοκίες”, αλλά με διάθεση να δούμε με καθαρή ματιά όσα ζήσαμε και όσα έρχονται.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Δεκέμβριος μπορεί να λειτουργήσει σαν ένα όμορφο πέρασμα ανάμεσα σε ό,τι υπήρξε και σε ό,τι έρχεται, ένα μικρό σταθμό που μας προσκαλεί να σταθούμε, να αναπνεύσουμε βαθιά και να συναντήσουμε τον εαυτό μας στην πιο καθαρή μορφή του.

Στο Ινστιτούτο, τους περασμένους μήνες συνεχίσαμε να δημιουργούμε τον χώρο για να γεμίσουμε τις μέρες μας με λέξεις ουσιαστικές, λέξεις που μας συνδέουν και μας ενδυναμώνουν.

Για να σας ευχαριστήσουμε, ετοιμάσαμε ένα ημερολόγιο για την ανασκόπηση της χρονιάς! Μπορείτε να το βρείτε παρακάτω και αν θέλετε να το εκτυπώσετε ή να το κάντε δώρο σε κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ-ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΧΡΟΝΙΑΣ

The post ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΔΩΡΟ – Ανασκόπηση Χρονιάς appeared first on Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης & Θεραπείας.

]]> https://expressingmyself.gr/%ce%b7%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%ce%b4%cf%89%cf%81%ce%bf-%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%83%ce%ba%cf%8c%cf%80%ce%b7%cf%83%ce%b7-%cf%87%cf%81%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ac%cf%82/feed/ 0